کاخن به عنوان یکی از سازهای محبوب نوازندگان سازهای کوبه ای و حتی بسیاری از دوستداران موسیقی شناخته میشود. کاخن در ابتدا، اواسط قرن ۱۹ میلادی در کشور پرو ساخته شده است. این ساز بعد از معرفی توسط گیتاریست معروف اسپانیایی پاکو دلوچیا در اواسط دهه هفتاد میلادی شهرت یافت و تا به امروز در موسیقی فلامنکوی اسپانیا به عنوان یکی از سازهای اصلی این سبک استفاده می شود. امروزه کاخن ها غالبا در ابعاد ۳۰*۳۰*۴۸ سانتی متر ساخته می شوند و برای ساخت کاخن در مدل های ابتدایی از تخته سه لایی راش و در مدل های حرفه ای از چوب های مرغوب استفاده می کنند. کاخن یک ساز کاربردی، قابل حمل، کم جا و نسبتا سبک است. یادگیری کاخن در ابتدا ساده و روند پیشرفت یادگیری آن سریعتر از سازهای دیگر است. با یادگیری و ترکیب دو ضربه اصلی bass tone(صدای وسط) و snare tone (صداهی کناری) می توان از طریق ریتم های ساده با گروههای موسیقی همراهی و از نوازندگی ساز کاخن لذت برد. مدت زمان یادگیری انواع ساز بسته به میزان تمرین، هدف نوازنده و سابقه موسیقایی او متفاوت است و یادگیری ساز کاخون بین 3 ماه تا 1 سال متغیر است.

Table of Contents
Toggleیادگیری کاخن چقدر زمان می برد؟
مدت زمان یادگیری کاخن بسته به سطح مورد انتظار، سبک مورد علاقه و همچنین میزان تلاش و پشتکار هنرجو متفاوت است. اما به طور معمول سطح مبتدی شامل یادگیری ریتم های ساده و همنوازی با سازهایی مثل پیانو و گیتار حدود 6 ماه تا 1 یک سال زمان می برد. برای یادگیری ریتم های پیچیده و سرعتی، تکنیک های خاص، ورود به سبک های فلامنکو و لاتین و حرفه ای شدن در نواختن کاخن، به مدت زمان بیشتری نیاز است.
| سطح یادگیری کاخن | مدت زمان تقریبی | توضیحات |
|---|---|---|
| سطح مقدماتی | ۲ تا ۴ هفته | آشنایی با نحوه نشستن، ضربههای باس و اسنر و اجرای ریتمهای ساده |
| سطح متوسط | ۳ تا ۶ ماه | اجرای ریتمهای متنوع، کنترل بهتر دستها و همراهی با خواننده یا گروه |
| سطح پیشرفته (حرفهای) | ۶ ماه تا ۱ سال یا بیشتر | تسلط بر تکنیکهای پیشرفته، سبکهای مختلف و کنترل کامل صدا و ریتم |
چگونه یادگیری کاخن را شروع کنیم؟
یک استاد باتجربه و یا آموزشگاهی پیدا کنید که روش آموزشی استاندارد و با کیفیت دارد و با اساتید باتجربه همکاری می کند. حتما بعد از مشاوره با استاد، ساز خود را تهیه کنید. سعی کنید به صورت منظم و مستمر در کلاسها شرکت کنید. تمرینات خود را به صورت روزانه انجام دهید. به تئوری و مبانی موسیقی و ریتم توجه ویژه داشته باشید تا پایه های نوازندگی شما قوی شود. تلاش کنید تمرین روزانه و مطالعه موسیقی برایتان تبدیل به یک عادت دلچسب روزانه شود تا همیشه از آن لذت ببرید.
بهترین روش آموزش کاخون
یکی از کاربردی ترین و سریعترین روش های آموزش کاخن، شرکت در کلاس های حضوری است. در کلاسهای حضوری که برای یک هنرجو برگزار میشود، به دلیل ارتباط مستقیم استاد و شاگرد، آموزش به شکل کامل و استاندارد انجام میشود. نظارت بر اکول نوازندگی، نحوه درست نشستن بر روی ساز و ضربه زدن صحیح توسط استاد انجام می شود و اشکالات هنرجو سریعا برطرف می شود. در این روش نسبت به کلاس آنلاین که نظارت استاد از طریق صفحه نمایش صورت میگیرد و همچنین روش خودآموز مثل یادگیری از طریق کتاب و ویدئوهای آموزشی، پیشرفت هنرجو بسیار سریعتر و یادگیری، اصولیتر خواهد بود.
اگر امکان شرکت در کلاسهای حضوری را ندارید میتوانید از کلاسهای آنلاین استفاده کنید. داشتن نت پرسرعت و دوربین باکیفیت و حتی ارسال ویدئو با کیفیت خوب میتواند دید بهتری برای استاد ایجاد کند تا اکول نوازندگی شما را بررسی کند، نقاط ضعف و قدرت شما ببیند و در نتیجه کیفیت آموزش را بالا ببرد. در صورت عدم دسترسی به استاد و آموزشگاه، میتوانید از ویدئوهای آموزشی در پلتفرم های مختلف مثل یوتیوب استفاده کنید. بسیاری از این آموزشها توسط اساتید برجسته بین المللی تهیه شده است که بسیار سودمند و کاربردی هستند.

اجزای اصلی ساز کاخن
کاخن جعبه ای چوبی به شکل مکعب در اندازه ۳۰*۳۰*۴۸ سانتی متر ایستاده است که 4 طرف آن را تخته های چوبی با ضخامت 1.3 تا 1.9 سانتی متر ساخته شده است. کاخن از چند بخش تشکیل شده که عبارتند از:
- صفحه اصلی (Tapa) : صفحه جلویی یا تاپا قسمت صداهای اصلی است که نوازنده بر روی آن می کوبد. این قسمت از چوب های نازک چند لایه ساخته شده است.
- بدنه (Cuerpo): بدنه قسمت رزوناتور یا طنین انداز در کاخون است. این قسمت از چوب های طبیعی، چندلا و بالسا ساخته می شود.
- حفره صدا (Sound Hole): در پشت و گاهی اوقات در سمت چپ یا راست کاخون قرار دارد و باعث خروج صدا از جعبه کاخن می شود.
ساز کاخن در ابتدا صرفا یک جعبه چوبی بود، اما الان امکانات بیشتری را در خود ججای داده است مانند پایه های لاستیکی، انواع فنرها و اسنرها که از این ها برای ایجاد صدایی زنگدار در داخل و پشت تاپا نصب می شود.
انواع ساز کاخون و دسته بندی های آن
ساز کاخن امروزه در مدلها و ساختارهای متنوعی تولید میشود و میتوان آن را از جنبههای مختلفی مانند قابلیت کوک، نوع متریال داخلی، سبک موسیقایی و طراحی ساخت، طبقهبندی کرد. شناخت انواع کاخن به نوازندگان کمک میکند تا انتخاب دقیقتری متناسب با سبک و نیاز خود داشته باشند.
دسته بندی کاخن از نظر قابلیت کوک شدن
-
کاخن ثابت
کاخنهای ثابت صدایی یکنواخت دارند و امکان تغییر یا رگلاژ صدا در آنها وجود ندارد. این موضوع بههیچوجه به معنای غیرحرفهای بودن این نوع ساز نیست، بلکه بسیاری از نوازندگان به دلیل ثبات صدا، این مدل را ترجیح میدهند.
-
کاخن رگلاژی
کاخنهای رگلاژی قابلیت تنظیم و تغییر صدا را دارند. نوازنده میتواند با استفاده از پیچها یا مکانیزمهای تعبیهشده در ساز، صدای کاخن را بمتر یا زیرتر کند. این ویژگی انعطافپذیری بالاتری در اجراهای مختلف ایجاد میکند.
دسته بندی کاخن بر اساس متریال داخلی
-
کاخن فنری
در این نوع کاخن از فنر (معمولاً فنر اسنر درام) استفاده میشود. کاخنهای فنری معمولاً قیمت مناسبتری نسبت به مدلهای سیم گیتاری دارند و برای نوازندگان مبتدی یا استفادههای عمومی گزینهای اقتصادی محسوب میشوند.
-
کاخن سیم گیتاری
کاخنهای سیم گیتاری به دلیل کیفیت صدای بالاتر، محبوبیت بیشتری در میان نوازندگان حرفهای دارند. در این سازها بسته به طراحی و سطح کیفی، از ۳، ۴، ۶ یا حتی ۹ سیم گیتار استفاده میشود که صدایی شفافتر و خشدارتر ایجاد میکند.

انواع کاخن بر اساس سبک و کاربرد
-
کاخن سنتی
کاخن سنتی فاقد سیم یا فنر داخلی است و صدایی بم، طبیعی و گرم تولید میکند. این نوع کاخن بیشتر برای موسیقی فولک، سنتی و آکوستیک مناسب است.
-
کاخن فلامنکو
کاخن فلامنکو دارای سیم یا فنر داخلی بوده و صدایی زیر، خشدار و پویا دارد. این نوع کاخن نقش بسیار مهمی در موسیقی فلامنکو ایفا میکند و یکی از سازهای اصلی همراهیکننده با گیتار و آواز فلامنکو به شمار میرود.
-
کاخن الکترونیک
کاخن الکترونیک به سنسورهای دیجیتال مجهز است و امکان ضبط، پردازش و تنظیم صدا را فراهم میکند. این مدل بیشتر در اجراهای مدرن و استودیویی کاربرد دارد.
-
کاخن هیبرید
کاخن هیبرید ترکیبی از کاخن سنتی و الکترونیک است که هم صدای آکوستیک و هم امکانات دیجیتال را در اختیار نوازنده قرار میدهد و برای اجرای زنده بسیار کاربردی است.

انواع کاخن از نظر طراحی و ساخت
-
کاخن Peruvian (پرویی)
در کاخنهای پرویی، قسمت پشتی از چوب سخت و صفحه جلویی از چوب چندلایه ساخته میشود. سوراخ صدای این ساز معمولاً گرد است و صدایی خشک، فشرده و کاملاً طبیعی تولید میکند. در این نوع کاخن از سیم داخلی استفاده نمیشود.
-
کاخن Snare
کاخن اسنر دارای سیمهای تلهای یا سیم گیتار است و صدایی ترکیبی از باس و اسنر درام ایجاد میکند. این مدل یکی از پرطرفدارترین انواع کاخن در سبکهای مدرن و فلامنکو است.
-
کاخن Cuban (کوبایی)
کاخن کوبایی از چند نوع چوب ساخته میشود و طراحی آن حالتی مخروطی دارد. این ساز بیشتر شبیه کونگا نواخته میشود و توانایی تولید صداهای بلند و پرقدرت را دارد.

تکنیک های کاخن نوازی
کاخننوازی دارای تکنیکهای مشخصی است که با استفاده صحیح از دستها و ضربه زدن به بخشهای مختلف ساز، صداهای متنوعی تولید میشود. آشنایی با این تکنیکها نقش مهمی در اجرای ریتمهای دقیق و حرفهای دارد. تکنیک های پایه در کاخن نوازی عبارتند از:
- ضربه با کف دست
برای تولید صدای بم و عمیق، ضربه با تمام کف دست به مرکز صفحه جلویی کاخن وارد میشود. این تکنیک یکی از اصلیترین روشها برای ایجاد صدای باس در کاخن است.
- ضربه با انگشتان
در این روش، نوک انگشتان به لبههای بالایی صفحه ساز ضربه میزنند که نتیجه آن تولید صدایی زیر، شفاف و تریبل است. این تکنیک بیشتر برای اجرای ریتمهای سریع و ظریف کاربرد دارد.
- ضربههای ترکیبی
ضربههای ترکیبی شامل استفاده همزمان از ضربات بم و زیر هستند که باعث ایجاد ریتمهای متنوع و پویا میشوند. این تکنیک پایه بسیاری از الگوهای ریتمیک در کاخننوازی است. معمولاً نوازنده با نشستن روی کاخن و ضربه زدن با دستها (و در برخی سبکها با چوب) به بخشهای مختلف ساز، آن را مینوازد. مهمترین تکنیکهای اجرایی کاخن عبارتاند از:
- ضربه باس (Bass)
این ضربات در بخش پایینی صفحه جلویی کاخن اجرا میشوند و صدایی عمیق، گرم و بم تولید میکنند که نقش پایه ریتم را بر عهده دارد.
- ضربه اسنر (Snare)
ضربههای اسنر معمولاً در بخش بالایی یا میانی کاخن و با انگشتان یا کف دست نواخته میشوند. این تکنیک صدایی خشک، شفاف و پرطنین ایجاد میکند.
- حس آکوردی یا تن (Tone)
با ترکیب ضربات مختلف و تغییر میزان فشار دست روی صفحه ساز، صداهای متنوعی شبیه به تن یا آکورد ایجاد میشود. این تکنیک بیشتر در موسیقی فلامنکو و سبکهای مشابه کاربرد دارد و به اجرای کاخن عمق و تنوع بیشتری میبخشد.
کودکان از چه سنی می توانند شروع به یادگیری کاخن کنند؟
بهترین سن شروع یادگیری کاخون برای کودکان از حدود 7 سالگی است. برای کودکانی که جثه کوچکتری دارند کاخن مخصوص کودکان در ابعاد کوچکتر وجود دارد تا پای کودک بر روی زمین قرار بگیرد و کودک بتواند با حفظ تعادل تمرین کند و دستهایش را به وسط صفحه ساز برساند.
کاخن Cajon ساز سختی است یا آسان؟
به نسبت بسیاری از سازها، کاخن در ابتدای یادگیری آسانتر است و اتمام مرحله مبتدی شامل نواختن ریتمهای ساده و ابتدایی سریعتر اتفاق می افتد. اما مثل همه سازها برای مراحل پیشرفته تر و نوازندگی حرفه ای هنرجو باید تلاش بیشتری داشته باشد و نسبت به شرکت در کلاسها و انجام تمرینات به صورت منظم و مستمر پایبندی داشته باشد.
آموزش کاخن در آموزشگاه موسیقی آوای ماهان
در جلسات ابتدایی آموزش کاخن به اصول اولیه تئوری موسیقی و ریتم شناسی و آموزش ریتم های اولیه و اصلی پرداخته می شود و بسیار اهمیت دارد که این ریتم ها به صورت منظم و روان نواخته شود.
در ادامه تمرینهایی برای نحوه اجرای ضربههای bass tone و snare tone که جزو ضربههای اصلی نوازندگی ساز به حساب می آید، آموزش داده میشود. همنوازی با سازهای دیگر نظیر گیتار و پیانو باعث میشود اجرای ریتم ها تمیز و زیباتر شنیده شود. در دوره پیشرفته آموزش ساز کاخن از تکنیکهای خاص این ساز و ریتمهای حرفهای و سرعتی استفاده می شود. با تمرین های مداوم و پیوسته در هر دوره میتوانید سریعتر وارد مرحله بعدی شوید و از نواختن این ساز لذت ببرید.
جمع بندی
کاخن یک ساز بسیار پرطرفدار با صدایی جذاب است که در اکثر سبکهای موسیقی کاربرد دارد. کاخن با قابلیت ایجاد صداهای متنوع، در بسیاری از اجراها توانایی آن را دارد که جایگزین درام ست شود. قیمت کاخن به نسبت بسیاری از سازها مناسب است، قابل حمل است و صدای آن برای تمرین در خانه های آپارتمانی مشکل ساز نیست. اگر به ساز های کوبه ای علاقه دارید و می خواهید در مدت کوتاهی بتوانید ریتم بنوازید و با سازهای دیگر همنوازی کنید، کاخن یکی از بهترین انتخاب ها برای شما است.
سوالات متداول
- آیا یادگیری کاخن بدون استاد امکانپذیر است؟
بله، یادگیری کاخن از طریق منابع آموزشی شامل ویدئو و کتاب امکان پذیر است. اما بهتر است که هنرجویان در صورت امکان جلسات ابتدایی را با یک استاد بگذرانند تا نحوه ی نشستن و ضربه زدن صحیح را به شکل اصولی یاد بگیرند و اشکالات آنها برطرف شود. یا اینکه در طول دوره آموزش بسته به نیاز کلاسهای حضوری رفع اشکال داشته باشند.
- یادگیری کاخن برای چه کسانی سریعتر است؟
در سنین پایین برای کودکانی که دوره ی ارف را گذرانده اند و با مبانی ریتم آشنا شده اند و در مورد بزرگسالان، هنرجویانی که دوره سلفژ و ریتم خوانی را گذرانده اند و یا ساز دیگری به خصوص ساز کوبه ای آموزش دیده اند.
- تمرین روزانه کاخن چقدر باید باشد؟
حداقل تمرین مفید روزانه سی دقیقه است. هر چه این میزان را افزایش دهید پیشرفت شما سریعتر خواهد بود. اما در نظر بگیرید که تمرین باید با تمرکز و درست انجام شود تا نتیجه دهد.
- چطور یادگیری کاخن را سریعتر و اصولیتر کنیم؟
پیدا کردن یک استاد خوب و باتجربه بسیار کمک کننده است. استاد خوب با تجربه ی تدریس خود و شناخت هنرجویان مختلف برای هر هنرجو روش تدریس مناسب را آماده می کند و مسیر یادگیری را برای شما هموار می کند. اما قطعا میزان تلاش و تمرین شما نیز نقش بسیار پررنگی دارد. شرکت در کلاسها به صورت مستمر و انجام تمرینات، حفظ انگیزه و تمرکز در پیشرفت شما بسیار تاثیرگذار است.
- اشتباهات رایج هنرجویان در یادگیری کاخن
- یادگیری کاخن به صورت خودآموز و از منابع آموزشی غیرمعتبر و عدم رفع اشکال که باعث می شود ایرادات نوازندگی هنرجو تبدیل به عادت شود و برطرف شدن آن بسیار سخت خواهد بود.
- تمرین بدون تمرکز که فقط هنرجو را خسته می کند ولی باعث پیشرفت نمی شود و در نتیجه ایجاد بی انگیزگی می کند.
- خرید ساز بدون مشورت با اساتید. خرید ساز غیراستاندارد علاوه بر آسیب رساندن به دستها به دلیل ایجاد صدای بد، بر یادگیری هنرجو تاثیر منفی می گذارد.
- عدم توجه به تئوری و مبانی ریتم که در فرایند یادگیری کاخن بسیار مهم است.
- استفاده از منابع آموزشی غیر استاندارد در کنار کلاس حضوری که در روند آموزش تاثیر منفی می گذارد.
- تمرین با فاصله های طولانی یا عدم تمرین در طول هفته و اختصاص دادن یک زمان طولانی به تمرین فقط یک روز قبل از کلاس که تمرین مفیدی نخواهد بود و پیشرفت هنرجو را کند می کند.





