عود
“موسیقی در شکلهای مختلف آن، از درون میجوشد و درواقع از آنچه اندوختهایم.” انور براهم
عود
عود یا بربط از سازهای موسیقی قدیم ایران است. این ساز از دسته ی سازهای زهی-مضرابی است و دارای کاسه ای بزرگ و دسته ای کوتاه است. دسته ی کوتاه عود سبب می شود که قسمت زیادی از طول سیم ها روی صفحه قرار بگیرد. شکل کاسه ظاهری شبیه به گلابی دارد و معمولا از چوب توت یا آبنوس ساخته می شود. عود تقریبا 85 سانتیمتر طول دارد و در هنگام نواختن به صورت افقی روی ران پا قرار می گیرد.
عود از قدیمیترین سازهای شرقی به شمار میرود. خاستگاه آن با استناد به تصاویر حجاری شده عیلامی در هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد جنوب و جنوب غربی ایران است. در ظروف فلزی و کتیبههای بجای مانده از عصر ساسانی که نوازندگان را به تصویر کشیدهاند این ساز به وفور دیده میشود. از بربط نوازان مشهور این دوره میتوان باربد، بامشاد، نکیسا و رامتین را نام برد.
عود دارای ده سیم یا پنج جفت سیم است. سیم های جفت به صورت همصدا کوک می شوند. هر کدام از سیم ها دارای گوشی جداگانه هستند که در دو طرف جعبه ی گوشی یا سرپنجه قرار گرفته اند.
سرپنجه یا جعبه گوشی محفظهای در ابتدای طول دسته است که کمی متمایل به طرف عقب است و گوشی ها در دو طرف آن قرار می گیرند.
کاسه ی عود شکلی شبیه به گلابی دارد که از طول به دو قسمت مساوی تقسیم شده و از ترکه های چوبی متعدد به هم پیوسته تشکیل شده است. صفحه روی عود از جنس چوب است و دو دایره کوچک و یک دایره بزرگتر مشبک برای خروج صدا از کاسه روی صفحه تعبیه شده است. خرک در پایین صفحه قرار میگیرد.
خرک قطعه ای چوبی است که درقسمت پایین صفحه قرار دارد. طول آن حدود 10 سانتیمتر است و روی آن شیارهایی با عمق کم تعبیه شده که سیم ها از این شیارها عبور کرده و در سیمگیر مهار می شوند. در برخی سازها خرک کار سیمگیر را هم انجام میدهد و سیمها در سوراخهایی در پایین خرک گره میخورند و مهار میشوند.
دسته ی عود کوتاه و معملا به اندازه ی یک سوم طول کاسه است. قطر آن حدود ده سانتیمتر است و فاقد دستان بندی است.
شیطانک قطعه چوب باریک و کم ارتفاعی است به عرض دسته و ار تفاع حدود یک میلیمتر که بین دسته و سر پنجه قرار میگیرد و سیمها از درون شیار های کم عمق آن عبور می کنند.
در گذشته برای نواختن عود از پر پرندگان استفاده می شد اما امروزه مضرابهایی از جنس پلاستیک نیز استفاده می شود.
ساز عود شامل انواع عود ایرانی، عود عربی و عود ترکی است که با وجود شباهت های ظاهری، متفاوت و مستقل از یکدیگر هستند.
عود عربی
عود عربی داری کاسه ای بزرگتر و دسته ای کوتاهتر از عود ایرانی است. کاسه ی بزرگتر در عود عربی صدای بم تر و رزونانس قویتر ایجاد می کند که در موسیقی عربی کاربرد بیشتری دارد. عود عربی از سازهای اصلی در موسیقی کشورهای عربی است.
کوک متداول عود عربی دو- سل- ر- لا- سل است و اگر تک سیم یازدهم یا زوج سیم ششم به آن اضافه گردد، کوک های زیر به کار می رود:
دو-سل-ر-لا-سل-ر
دو-سل-ر-لا-می-ر
عود ترکیه ای
عود ترکیه ای ابعاد کوچکتر و صدای زیرتری نسبت به انواع دیگر عود دارد. عود ترکیه ای دارای 11 سیم است. کاسه ی این عود از چوب آکاژو با خطوط سه زه است. صفحه رویی آن از چوب اسپروس و دسته آن از از گردو و روکشی از چوب آبنوس است.
ساز لوت نیز با ورود عود به اروپا و تطبیق آن با موسیقی غربی با ایجاد فرت بندی روی دسته به وجود آمده است. این ساز در سبک موسیقی باروک کاربرد بسیار داشته و بسیاری گیتار را نسخه ی تکامل یافته ی لوت می دانند.
کلاس آموزش عود فرصتی عالی برای علاقهمندان به موسیقی سنتی و کلاسیک است که به یادگیری این ساز با صدای خاص و دلنشین پرداختهاند. عود یکی از قدیمیترین سازهای زهی است که در موسیقی عربی، ایرانی و ترکی جایگاه ویژهای دارد. این دوره به هنرجویان این امکان را میدهد که با اصول ابتدایی و پیشرفته نواختن عود آشنا شوند و در نهایت بتوانند قطعات مختلف را به زیبایی اجرا کنند.
در کلاسهای عود، هنرجویان با تکنیکهای نواختن، انگشتگذاری، و نحوه صحیح تنظیم ساز آشنا میشوند. این دوره بهصورت حضوری و آنلاین برگزار میشود که این انعطافپذیری به هنرجویان این امکان را میدهد که متناسب با شرایط خود، در کلاسها شرکت کنند. از مبتدی تا پیشرفته، همه میتوانند از این دوره بهرهبرده و مهارتهای خود را تقویت کنند.
در این کلاسها، استادانی مجرب و با تجربه به هنرجویان کمک میکنند تا با تمرینهای مؤثر و برنامههای آموزشی متناسب با سطح هر هنرجو، به سرعت پیشرفت کنند. علاوه بر تکنیکهای نوازندگی، این دوره به هنرجویان کمک میکند تا با ردیفهای موسیقی ایرانی و کلاسیک آشنا شوند و درک بهتری از موسیقی شرق داشته باشند.
کلاسهای عود، نه تنها برای افرادی که علاقهمند به نواختن این ساز هستند، بلکه برای کسانی که به دنبال درک عمیقتری از موسیقی سنتی و فرهنگهای مختلف هستند، انتخاب مناسبی خواهد بود.
آموزشگاه عود آوای ماهان
آموزشگاه موسیقی آوای ماهان مجموعه ای است فرهنگی و هنری متشکل از کادر مجرب و به روز از اساتید و نوازندگان که همگی دارای سوابق قابل توجه فعالیت در ارکسترهای مطرح ایران (همچون ارکستر سمفونیک و ارکسترهای راک، پاپ و جز) و تدریس هستند با بهره گیری از فضا و امکانات آموزشی مناسب شامل سازهای آکوستیک و الکترونیک، کلاسها و سالن تمرین مجهز، در کنار کادر اداری دقیق و مجرب که در زمینه ی برگزاری کلاسهای موسیقی، رویدادها و کارگاههای پژوهشی و آموزشی، کنسرت های هنرجویی و حرفه ای و تولید آثار موسیقایی فعالیت می کند. توجه اصلی ما در مجموعه آوای ماهان بر کیفیت آموزش در زمینه های درک و شناخت موسیقی، پیشبرد تکنیک، علاقمندسازی هنرجویان و خدمات دقیق و منظم به اساتید و هنرجویان در چیدمان و برگزاری کلاسها و رویدادهای مرتبط است. گروه کُر آوای ماهان از حرفه ای ترین گروههای کُر فعال کشور است که همواره در سالنهای مهم کشور، جشنواره های داخلی و خارجی و مسابقات متعدد شرکت داشته و افتخارات گوناگون کسب کرده است. همچنین پروژه های مختلفی در زمینه ی تنظیم موسیقی و آهنگسازی برای نمایش، آثار موسیقی کلاسیک و پاپ در این مجموعه به انجام رسیده و در مواردی توسط اساتید و یا هنرجویان به اجرا یا ضبط رسیده است.
همکاری با اساتید مجرب و به روز
فضای آموزشی و امکانات مناسب
افتخارات متعدد آوای ماهان، اساتید و هنرجویان
برگزاری کنسرت های هنرجویی و حرفهای
ارکستر، گروه کُر و تمرینهای جمعی
تنوع کلاسها و ورکشاپهای حضوری و آنلاین
بستگی به جثه کودک دارد. از آنجائیکه ساز عود در اندازه های کوچکتر موجود نیست باید بررسی کرد که کودک توانایی نگه داشتن ساز را داشته باشد و اندازه انگشتان او مناسب باشد.
میتوان با استفاده از سوردین صدای ساز را کاهش داد.
خیر، پیش نیازی وجود ندارد و همه مباحث تئوریک و عملی از پایه در کلاس آموزش داده می شود.
بهتر است هنرجویان روزانه بین 45 دقیقه تا یک ساعت تمرین داشته باشند.
مدت یادگیری به میزان تلاش و پیگیری هنرجو بستگی دارد. اگر هنرجو تمرین کافی و مستمر داشته باشد و به صورت منظم در کلاسها شرکت کند به طور معمول بعد از سه ماه توانایی نواختن قطعات ساده را دارد و به مرور توانایی نواختن قطعات پیچیده تر، همراهی با دیگر نوازنده ها و گروه نوازی و .. را پیدا می کند.
بله یادگیری به صورت آنلاین هم امکان پذیر است و هنرجویان بسیاری از طریق کلاس آنلاین پیشرفت قابل توجهی داشته اند.
ساز عود در سبک های موسیقی ایرانی، عربی، ترکی، آذری، موسیقی فولکلور، موسیقی فیوژن، مدرن و معاصر، در ترکیب با موسیقی جز و بلوز، کلاسیک و راک و ... کاربرد دارد. همچنین در ساخت موسیقی فیلم به دلیل رنگ صوتی خاص و حس شرقی از عود به ویژه در آثار مربوط به خاور میانه استفاده می شود. در مجموع عود به عنوان ساز تک نواز و بداهه پرداز در سبک های سنتی تا مدرن، هم نقش سولو و هم همراهی کننده دارد.
خیر حداقل در ایران ساخت ساز با ابعاد کوچکتر رایج نیست.
برای شروع می توانید عود با کیفیت متوسط تهیه کنید و بعد از پیشرفت اقدام به خرید ساز حرفه ای بکنید. قبل از خرید، چه ساز مشقی و چه حرفه ای حتما با استاد خود مشورت کنید و از فروشگاه ها و کارگاه های معتبر ساز خود را تهیه کنید.
ساز عود یکی از قدیمیترین سازهای زهی و مضرابی در موسیقی شرق است که بدنهای گلابی شکل، دستهای کوتاه و بدون پرده دارد و با مضراب نواخته میشود. صدای گرم، عمیق و احساسی این ساز باعث شده در موسیقی سنتی ایران، کشورهای عربی، ترکیه و حتی موسیقی معاصر جایگاه ویژهای داشته باشد. در ایران به این ساز «بربت» نیز گفته میشود و به دلیل انعطاف در اجرای فواصل موسیقی، برای بداههنوازی بسیار مناسب است.
تاریخچه عود به ساز باستانی بربت در ایران باستان و دوره ساسانیان بازمیگردد و بعدها در جهان اسلام گسترش یافت و با نام «العود» شناخته شد. این ساز از طریق موسیقیدانان به اندلس راه پیدا کرد و الهامبخش ساخت ساز «لوت» در اروپا شد؛ به همین دلیل عود را یکی از تأثیرگذارترین سازها در تاریخ موسیقی جهان میدانند.
یادگیری ساز عود
یادگیری ساز عود یکی از جذابترین مسیرها برای ورود به دنیای موسیقی اصیل شرقی است. این ساز به دلیل نداشتن پرده، به تقویت گوش موسیقایی، درک دقیق فواصل و افزایش مهارت بداهه نوازی کمک میکند. هنرجویان در ابتدای مسیر با نحوه صحیح در دست گرفتن ساز، مضرابنوازی، کوک عود و اجرای قطعات ساده آشنا میشوند و به تدریج تکنیکهایی مانند ریز، ویبراسیون و اجرای مقامها را فرا میگیرند. تمرین منظم، انتخاب استاد حرفهای و استفاده از منابع آموزشی استاندارد نقش مهمی در پیشرفت سریع هنرجو دارد.
آموزش عود زمانی اثربخشتر است که به صورت مرحلهای و هدفمند انجام شود؛ یعنی از مبانی تئوری موسیقی و شناخت دستگاهها شروع شده و سپس به اجرای قطعات سنتی و تکنیکهای پیشرفته برسد. همچنین انتخاب یک آموزشگاه معتبر میتواند مسیر یادگیری را کوتاهتر و اصولیتر کند و از ایجاد عادتهای اشتباه در نوازندگی جلوگیری نماید.
انواع ساز عود
ساز عود در مناطق مختلف جهان با ساختار و ویژگیهای متفاوتی ساخته میشود و هر نوع آن رنگ صوتی خاصی دارد. مهمترین انواع عود شامل عود عربی، عود ترکی و عود ایرانی (بربت) است. عود عربی معمولاً کاسه بزرگتر و صدایی بمتر و عمیقتر دارد، در حالی که عود ترکی اندازه کوچکتر و صدایی زیرتر و شفافتر تولید میکند. عود ایرانی یا بربت نیز از نظر ساختار به نسخههای قدیمی نزدیکتر است و در موسیقی سنتی ایران کاربرد زیادی دارد.
تفاوت در اندازه کاسه، طول دسته، تعداد سیمها و نوع چوب استفاده شده، از عوامل اصلی تمایز انواع عود محسوب میشود. انتخاب نوع عود باید بر اساس سبک موسیقی مورد علاقه، سطح نوازندگی و سلیقه صوتی هنرجو انجام شود تا بهترین تجربه یادگیری و نوازندگی حاصل شود.
آموزش نت خوانی عود
آموزش نتخوانی عود یکی از مهمترین مهارتهایی است که هر هنرجوی این ساز باید در کنار نوازندگی یاد بگیرد. از آنجا که عود سازی بدون پرده است، تسلط بر نتخوانی به نوازنده کمک میکند فواصل موسیقایی را دقیقتر اجرا کرده و قطعات را اصولی و استاندارد بنوازد. در این آموزش، هنرجو ابتدا با مفاهیم پایه مانند خطوط حامل، کلید سل، ارزش زمانی نتها، سکوتها و ریتم آشنا میشود و سپس بهصورت مرحلهای نتهای مخصوص ساز عود و جایگاه آنها روی سیمها را یاد میگیرد.
در ادامه، هنرجویان با تمرین قطعات ساده، اتودهای آموزشی و خواندن نت همزمان با نوازندگی، مهارت دیدخوانی (Sight Reading) خود را تقویت میکنند. یادگیری نتخوانی در عود نهتنها باعث افزایش سرعت یادگیری قطعات جدید میشود، بلکه درک بهتری از دستگاهها، مقامها و ساختار ملودیها ایجاد میکند. استفاده از تمرینات منظم، آموزش تدریجی و راهنمایی استاد متخصص، نقش بسیار مهمی در تسلط کامل بر نتخوانی عود و پیشرفت حرفهای در نوازندگی این ساز دارد.
آموزش ساز عود در آموزشگاه موسیقی آوای ماهان
آموزش عود در آموزشگاه موسیقی آوای ماهان به صورت تخصصی و بر اساس سطح هنرجو (مبتدی تا پیشرفته) برگزار میشود. در این دورهها، هنرجویان زیر نظر اساتید مجرب با اصول صحیح نوازندگی، تکنیکهای مضراب، شناخت دستگاههای موسیقی، اجرای قطعات کلاسیک و بداهه نوازی آشنا میشوند. برنامه آموزشی به گونهای طراحی شده که علاوه بر تقویت مهارت عملی، درک تئوری موسیقی نیز به صورت هم زمان افزایش یابد.
یکی از مزیتهای شرکت در کلاسهای عود در آموزشگاه آوای ماهان، ارائه آموزش ساختارمند، فضای آموزشی حرفهای و پیگیری مستمر پیشرفت هنرجویان است. این آموزشگاه با بهرهگیری از متدهای بهروز آموزشی، امکان یادگیری اصولی ساز عود را برای کودکان، نوجوانان و بزرگسالان فراهم کرده و مسیر تبدیل شدن به یک نوازنده حرفهای را هموار میسازد.
آموزشگاه موسیقی آوای ماهان برگزار کننده کلاس های آموزش ساز ایرانی می باشد. شما می توانید برای ثبت نام در کلاس های آموزش کمانچه، کاخن و...از طریق شماره های موجود در سایت با ما در ارتباط باشید.
یادگیری عود یکی از بهترین تجربیات موسیقی من بوده. استاد دوره خیلی ماهر و با حوصله بودن و به همه سوالاتم پاسخ میدادن. از طریق کلاسهای آنلاین و حضوری، تونستم تکنیکهای نواختن عود رو سریع یاد بگیرم و صدای این ساز منو بهطور کامل جذب کرد.
عود همیشه برام یک ساز جذاب بوده و وقتی به این دوره پیوستم، بهطور عمیقتری با دنیای عود آشنا شدم. استاد خیلی حرفهای بودن و با روشهای مختلف من رو در یادگیری عود هدایت کردن. کلاسهای حضوری هم خیلی بهم کمک کرد تا تکنیکها رو درست یاد بگیرم.
دوره آموزش عود خیلی تجربه جذابی بود. من هیچ وقت تصور نمیکردم بتونم به این سرعت با این ساز آشنا بشم. استاد با دقت هر تکنیک رو توضیح میدادن و کلاسها بهصورت آنلاین هم خیلی راحت بودن. الان احساس میکنم که بیشتر از هر زمان دیگهای به عود علاقه دارم.
من همیشه بهدنبال یادگیری عود بودم، اما هرگز فرصت نداشتم. این دوره نهتنها منو با اصول پایه این ساز آشنا کرد، بلکه به من اعتماد به نفس داد تا بهطور حرفهای به نواختن عود بپردازم. استاد همیشه با دقت به نکات کوچک توجه میکرد و این خیلی کمک کرد
کلاسهای عود به من کمک کرد تا از صفر شروع کنم و به سرعت پیشرفت کنم. استاد از روشهای خیلی خوبی برای آموزش استفاده میکردن و همیشه در دسترس بودن تا سوالاتم رو پاسخ بدن. این دوره رو به هر کسی که علاقه به یادگیری عود داره، توصیه میکنم
